De opleiding Creatief Vakman - Keramist is een onderdeel van de totale opleiding Creatief Vakman. De opleidingen Creatief Vakman wordt ontwikkeld binnen het project Voorrang voor Creatief Vakmanschap. De opleiding Creatief Vakman is een niveau 4 opleiding die 4 jaar duurt. De opleiding is een beroepsopleidende leerweg (BOL). Dit betekent  dat u eerst vijf dagen in de week naar school gaat en u later in opleiding ervaring opdoet in de praktijk (BPV: beroepspraktijkvorming). De opleiding Creatief Vakman - Keramist wordt op 1 plek in Nederland verzorgd.

SintLucas start de opleiding Creatief Vakman met een oriëntatiejaar, waarin de studenten in aanraking komen met verschillende materialen, zoals keramiek, textiel en leer. Na een jaar maken de leerlingen een keuze voor één van de uitstroomrichtingen Leer, textiel of Keramiek. SintLucas is in september 2010 gestart met 32 leerlingen en start in 2011 wederom met 32 leerlingen.

Keramist

Als keramist werk je met klei die je vormt tot het voorwerp dat je zelf hebt bedacht. Je kunt daarvoor verschillende bewerkingstechnieken gebruiken: draaien en afdraaien, handvormen en reproductietechnieken.

Je werkt in een atelier, waar een afdeling is waar je de klei prepareert voor gebruik. Wanneer de klei goed is, vorm je het tot een product. Dit kan door het op een draaischijf te draaien. Met de draaischijf maak je ronde vormen en als je het goed kunt gaat dit heel snel. Een goede keramist kan wel 500 kopjes op een dag draaien. Maar natuurlijk kun je ook vormen maken waar er maar één van is. Dit kan ook op een draaischijf maar ook door bijvoorbeeld platen klei aan elkaar te maken of met de hand de klei te vormen. Ook kun je een aantal precies de zelfde producten maken door vloeibare klei in een mal te gieten.

Wanneer je de klei hebt gevormd, moet deze drogen. Meestal laat je het drogen totdat het stijf en nog net een beetje zacht is. Dit noem je leerhard. Leerharde producten kun je nog bewerken door ze bij te schaven of er iets aan te boetseren, zoals oren. Daarna laat je de vorm drogen totdat deze helemaal droog is. Nu komt het moment waarop je het voor de eerste keer bakt. Je vult de oven en stookt hem op tot ongeveer 1000 graden. Dit heet de    biscuitbrand. De klei is nu versteend, maar nog wel poreus zodat het nog niet waterdicht is.

Hierna volgt het glazuren, waarmee je het product een glasachtige laag geeft. Om een eigen glazuur te maken heb je enige scheikundige kennis nodig. Voor, na of tijdens het glazuren kun je decoraties aanbrengen op de vorm. Dit kan door verschillende glazuurkleuren te combineren of met een penseel lijnen er op te schilderen.

Wanneer je klaar bent, bak je het product voor de tweede keer, nu op een temperatuur tussen de 1060 en de 1400 graden. Tijdens het bakken smelt het glazuur uit en versteent de klei verder. Als de oven is afgekoeld, is het keramisch werkstuk klaar!

Project Voorrang voor Creatief Vakmanschap[1]

De ontwikkeling van de opleiding Creatief Vakman vindt plaats binnen het project ‘Voorrang voor creatief vakmanschap’. Dit initiatief is ontstaan vanuit een uniek samenwerkingsverband van innovatieve bedrijven, musea, belangen- en brancheorganisaties, die zich hebben verenigd in een platform dat zich tot doel heeft gesteld het creatief vakmanschap in Nederland te behouden en nieuwe impulsen te geven.

SintLucas, Vakschool Schoonhoven, HMC en SVGB kenniscentrum zijn de uitvoerende partners, die gezamenlijk het doel hebben om uiterlijk 30 juni 2012 te komen tot een duurzame opleidingsvoorziening voor de creatief-technische sector. Hiervoor wordt er met twee verschillende opleidingsconcepten geëxperimenteerd. Het vormen van een kennisnetwerk en de voorbereiding van een startersportaal zijn belangrijke middelen om docenten, praktijkopleiders en studenten te professionaliseren zodat dit doel gerealiseerd wordt.

SintLucas, HMC en Vakschool Schoonhoven ontwikkelen de opleiding Creatief Vakman onder het logo Creatief Vakman.

SintLucas en HMC werken van breed naar smal, waarbij leerlingen zich eerst verdiepen in een breed spectrum en zich daarna specialiseren. Vakschool Schoonhoven werkt van smal naar breed: leerlingen specialiseren zich in één richting en vergroten in een later stadium hun kennis van materialen en technieken. Beide opleidingsconcepten hebben een curriculum waarin de kerntaken vervaardigen, vormgeven en ondernemen integraal aangeboden worden. Onderzocht wordt of beide opleidingsconcepten tot duurzame resultaten leiden in termen van kwaliteit van de studenten en financiële haalbaarheid en wat de kritische succesfactoren zijn.

Het vormen van een kennisnetwerk is een noodzakelijke voorwaarde voor het ontwikkelen van een duurzaam opleidingsconcept én voor de toekomst van het creatief vakmanschap. Onderdeel van het project is het inventariseren van de bestaande kennis, het peilen van de kennisbehoefte bij (in eerste instantie) docenten en praktijkopleiders en het organiseren van de beschikbaarheid van de verzamelde kennis. Creatieve vakmensen, designers, musea, bedrijven en brancheorganisaties worden in contact gebracht met docenten, praktijkopleiders en studenten. Onderzocht wordt of dit kennisnetwerk daadwerkelijk leidt tot verhoging van de professionaliteit van docenten en praktijkopleiders.

Een onderdeel van het project dat gericht is op de verdere toekomst is de voorbereiding van een startersportaal. Via dit portaal zullen de opgeleide creatief ondernemers gedurende de beginjaren van hun onderneming ondersteund kunnen worden.

Vooropleiding leerlingen Creatief Vakman

De leerlingen die de opleiding Creatief Vakman volgen bij SintLucas zijn hoofdzakelijk schoolverlaters van de verschillende vmbo-richtingen en de havo.