Project Voorrang voor Creatief Vakmanschap

• De ontwikkeling van de opleiding Creatief Vakman vindt plaats binnen het project ‘Voorrang voor creatief vakmanschap’. Dit initiatief is ontstaan vanuit een uniek samenwerkingsverband van innovatieve bedrijven, musea, belangen- en brancheorganisaties, die zich hebben verenigd in een platform dat zich tot doel heeft gesteld het creatief vakmanschap in Nederland te behouden en nieuwe impulsen te geven.

SintLucas, Vakschool Schoonhoven, HMC en SVGB kenniscentrum zijn de uitvoerende partners, die gezamenlijk het doel hebben om uiterlijk 30 juni 2012 te komen tot een duurzame opleidingsvoorziening voor de creatief-technische sector. Hiervoor wordt er met twee verschillende opleidingsconcepten geëxperimenteerd. Het vormen van een kennisnetwerk en de voorbereiding van een startersportaal zijn belangrijke middelen om docenten, praktijkopleiders en studenten te professionaliseren zodat dit doel gerealiseerd wordt.

SintLucas, HMC en Vakschool Schoonhoven ontwikkelen de opleiding Creatief Vakman onder het logo Creatief Vakman.

SintLucas en HMC werken van breed naar smal, waarbij leerlingen zich eerst verdiepen in een breed spectrum en zich daarna specialiseren. Vakschool Schoonhoven werkt van smal naar breed: leerlingen specialiseren zich in één richting en vergroten in een later stadium hun kennis van materialen en technieken. Beide opleidingsconcepten hebben een curriculum waarin de kerntaken vervaardigen, vormgeven en ondernemen integraal aangeboden worden. Onderzocht wordt of beide opleidingsconcepten tot duurzame resultaten leiden in termen van kwaliteit van de studenten en financiële haalbaarheid en wat de kritische succesfactoren zijn.

Het vormen van een kennisnetwerk is een noodzakelijke voorwaarde voor het ontwikkelen van een duurzaam opleidingsconcept én voor de toekomst van het creatief vakmanschap. Onderdeel van het project is het inventariseren van de bestaande kennis, het peilen van de kennisbehoefte bij (in eerste instantie) docenten en praktijkopleiders en het organiseren van de beschikbaarheid van de verzamelde kennis. Creatieve vakmensen, designers, musea, bedrijven en brancheorganisaties worden in contact gebracht met docenten, praktijkopleiders en studenten. Onderzocht wordt of dit kennisnetwerk daadwerkelijk leidt tot verhoging van de professionaliteit van docenten en praktijkopleiders.

Een onderdeel van het project dat gericht is op de verdere toekomst is de voorbereiding van een startersportaal. Via dit portaal zullen de opgeleide creatief ondernemers gedurende de beginjaren van hun onderneming ondersteund kunnen worden.

• Als Glazenier werk je met vlakglas die je vormt tot het voorwerp dat je zelf hebt bedacht of die je in samenwerking met een vormgever tot een verantwoord eindproduct wordt vervaardigd.  Je kunt daarvoor verschillende bewerkingstechnieken gebruiken: snijden, zagen, slijpen, zetten en solderen. Daarbij worden ook de meer specialistische technieken toegepast, zoals: fusen, slumpen, brandschilderen, zandstralen, lamineren e.d.  

Je werkt in een atelier of werkplaats. Als glazenier restaureer je oude glas-in-lood panelen of maak je nieuwe glas-in-lood ramen naar eigentijdse vormgeving. Maar je kunt ook andere technieken gebruiken om glas tot unieke producten te vormen. Wat dacht je bijvoorbeeld ‘vlakglas’ onder hoge temperatuur (700°c) in een vorm laat zakken of in de vrije ruimte haar te vormen. Of te fusen waarbij glas aan elkaar laat smelten.

Wanneer je een glas-in-lood paneel maakt, bereken je hoe groot alle glasonderdelen moeten zijn. Daarna verzamel je de juiste soorten en kleuren glas en lood. Je snijdt nauwkeurig alle onderdelen op maat en bewerkt het, bijvoorbeeld door het te brandschilderen. Dit gebeurt met speciale glasverf die daarna in een oven op het glas wordt gebrand. Tot slot buig je het lood om het glas en soldeer je alles vast. Wanneer je de opdracht krijgt een glas-in-lood paneel te restaureren ga je eerst ter plekke kijken. Je beoordeelt de toestand van het raam en neemt de maten op en maakt er foto' s van. Je haalt het paneel voorzichtig uit de muur en transporteert het naar het atelier. Op grond van een onderzoek ga je aan de slag. Je dateert de te vervangen ruitjes, reinigt het paneel en haalt het uit elkaar. Nu volgt het restaureren, waarbij je soms ruitjes lijmt, met verf bijwerkt en soms nieuwe ruitjes aanbrengt. Het moet dan precies de juiste kleur zijn en goed aansluiten op de afbeelding. Wanneer alle stukken glas weer compleet zijn en in een zo goed mogelijke staat zijn gerestaureerd, wordt het paneel weer in elkaar gezet. Het lood wordt om het glas gebogen en gesoldeerd. Waar nodig breng je verstevigingen aan.

Glazenier

Als glazenier (creatief vakman) heb je geen alledaags beroep. Je maakt producten die mooi en bijzonder zijn. Juist de dingen die uniek gemaakt zijn, vaak met de hand en met veel aandacht en veel creativiteit herken je als bijzonder. Ze worden gemaakt door een creatief vakman.

Als creatief vakman bedenk je eerst de vormgeving. Dit gaat vaak in overleg met de klant. Je moet dan goed luisteren naar wat de klant wil en hem overtuigen van je deskundigheid. Soms kun je zelf bedenken wat je mooi vindt en wat je denkt dat je kunt verkopen. Vanuit je vakmanschap denk je goed na of de vormgeving realiseerbaar is en maak je een inschatting van de kosten.

In de glansbranches werken veel mensen als zelfstandig ondernemer. Je bent dan zelf verantwoordelijk voor je eigen werk en moet ook zelf voor klanten zorgen. Dit doe je door de onderneming te promoten en te profileren en door samen te werken met collega' s in deze en aanverwante technieken. Als eigen baas ben je natuurlijk ook verantwoordelijk voor de administratie en financiën.