Belangrijke oorzaken zijn de nieuwe behandelmogelijkheden, de toename van diabetes en de vergrijzing. Dat vereist een verhoging van de capaciteit in de oogzorg en een taakherschikking tussen de verschillende beroepsgroepen. Daarom ondertekenden alle betrokken aanbieders van oogzorg, waaronder huisartsen, patiënten- en ouderenorganisaties, een intentieverklaring om de strijd tegen vermijdbare blindheid aan te gaan. Deze samenwerking is uniek in Nederland en zal een forse besparing aan zorgkosten opleveren.

Op World Sight Day, een initiatief van de WHO, worden in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde de resultaten van een onderzoek publiceerd waaruit blijkt dat de vraag naar oogzorg tussen nu en 2020 fors zal stijgen. De belangrijkste oorzaken zijn de nieuwe behandelmogelijkheden voor oogafwijkingen bij suikerziekte en maculadegeneratie, de sterke toename van het aantal suikerziekte patiënten en de vergrijzing. Vaak wordt de visuele beperking niet of te laat herkend door de patiënt of door de professional. Door betere samenwerking tussen zorgaanbieders wordt de toegang tot oogzorg dichter bij de patiënt gebracht en kunnen aandoeningen eerder worden gesignaleerd en aangepakt. Hierdoor verbetert de kwaliteit van leven van ouderen en diabeten tegen lage kosten.

Een voorbeeld is een samenwerkingsverband in Amsterdam waar patiënten in zorginstellingen automatisch een oogscreening krijgen via een simpele test. Ongeveer 40% van de bewoners heeft een visuele beperking die bij meer dan de helft van hen kosteneffectief behandelbaar is. De kwaliteit van leven van de senioren wordt hierdoor sterk verbeterd door minder valincidenten en minder depressies. Een ander voorbeeld is de regio Helmond waar alle diabetespatiënten via de huisarts en optometrist gescreend worden op oogaandoeningen. Dit scheelt 2.600 oogarts consulten op jaarbasis en levert een forse kostenbesparing op.

Op initiatief van VISION 2020 Netherlands ondertekenden vertegenwoordigers van optiekbedrijven, optometristen, oogartsen, huisartsen, ouderenorganisaties en patiëntenverenigingen een intentieverklaring om vermijdbare slechtziendheid en blindheid in Nederland structureel aan te pakken.

De kans op oogaandoeningen neemt exponentieel toe met de leeftijd vanaf 50 jaar. Tot de risicogroepen behoren kwetsbare bevolkingsgroepen als de bewoners van de verpleeg- en verzorgingshuizen en verstandelijk gehandicapten. In Nederland zijn naar schatting 320.000 Nederlanders blind of slechtziend.

Het ministerie van VWS heeft in een schriftelijke verklaring laten weten in te stemmen met deze voor Nederland unieke samenwerking, die past in de VWS beleidsdoelstelling 'Zorg die werkt'. Uitgangspunt van VWS is daarbij dat zorg in samenspraak dichtbij en onder eigen regie geleverd wordt, met als doel kwaliteit en patiënttevredenheid.