Goed zien en er goed uitzien, dat is waar het om gaat in het vak van de opticien. Meer dan 50% van de Nederlanders heeft een hulpmiddel nodig om goed te kunnen zien. Of het nu gaat om een bril voor veraf of dichtbij, met ontspiegelde of gekleurde glazen, om harde of zachte contactlenzen … je kunt hiervoor terecht bij een optiekbedrijf. Of je daar met jouw specifieke kijkwensen het juiste product krijgt, hangt vooral af van het vakmanschap van de opticien. Een opticien heeft verstand van ogen en van mode. Met een bril moet je immers scherp kijken en er goed uitzien!

In de branche is sprake van veel verscheidenheid, variërend van kleine zelfstandige opticiens tot grote optiekketens; van goedkope tot dure brillen; van focus op oogzorg tot focus op mode.

In een optiekbedrijf kun je onderscheid maken tussen verschillende plaatsen: de winkel, een ruimte met speciale oogmeetapparatuur (de refractieruimte) en de werkplaats.

Winkel

In de winkel heb je contact met klanten. Je geeft de klant informatie over de optische aspecten van een bril en van contactlenzen en geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een oogafwijking te corrigeren en op welke manier deze gecombineerd kunnen worden.

Na de oogmeting geef je de klant in de winkelruimte advies over verschillende type brillenglazen en mogelijke monturen. Je houdt hierbij rekening met de benodigde brillenglazen én de laatste mode. Wanneer een bril klaar is, pas je het brilmontuur af bij de klant. Klanten met contactlenzen geef je instructie over het gebruik en onderhoud van de lenzen.

Om klanten goed te kunnen adviseren over producten, volg je ontwikkelingen in je vakgebied op de voet. Belangrijk bij de taken in de winkel is dat je over vakkennis beschikt en goede sociale en communicatieve vaardigheden bezit.

Refractieruimte

In de refractieruimte voer je oogmetingen uit en stel je brilvoorschriften op. Belangrijk hierbij is dat je op een klantvriendelijke manier informatie verzamelt over de afwijking van het oog en klachten over het ‘zien’. Daarnaast moet je over kennis beschikken om te bepalen welke metingen je wanneer moet uitvoeren en hoe je de uitkomsten vertaalt naar een advies voor de klant.

Het uitvoeren van een oogmeting is secuur werk. Het is belangrijk dat je dit goed uitvoert. Wanneer je een fout maakt, krijgt de klant niet de meest optimale brillenglazen in zijn bril en dit kan tot klachten leiden.

Werkplaats

In de werkplaats slijp je brillenglazen, repareer je brillen en maak je brilmonturen passend. Daarnaast monteer je glazen in monturen en verwerk je geleverde bestellingen. Bij deze werkzaamheden is het belangrijk dat je handig bent met apparatuur en gereedschappen, nauwkeurig werkt en je werkzaamheden goed plant en organiseert.

Het is belangrijk dat je secuur en voorzichtig te werk gaat bij het in elkaar zetten en repareren van een bril. Als je fouten maakt, kunnen de glazen verkeerd in het montuur zitten en kan de klant niet goed zien met de bril.

Naast bovenstaande werkzaamheden in de verschillende ruimtes, beheer je het assortiment van het optiekbedrijf. Je neemt op vaste momenten de voorraad op en je bestelt artikelen. Je controleert of alle bestelde goederen geleverd zijn en zorgt voor verwerking van de goederen in de opslagruimte. Ook maak je artikelpresentaties in het optiekbedrijf. Hierbij maak je gebruik van presentatie- en promotiemateriaal.

Beroepen/functies
Binnen een optiekbedrijf werken vakmensen met verschillende beroepen/functies op mbo-niveau.

Als verkoopmedewerker optiek ben je het contact met de klant. Je ontvangt de klant vriendelijk en servicegericht en voert een verkoop- en adviesgesprek waarin je de klant begeleidt naar de juiste bril. Je zorgt ervoor dat mensen er goed uitzien, want naast de functionaliteit is mode van groot belang. Je let hierbij op of het montuur goed past bij de persoonlijkheid en de gezichtskenmerken van de klant. Als afronding van de koop, verwerk je de klantbestelling, reken je af en lever je de gewenste bril of contactlenzen. Ook voer je assortimentsbeheer uit en zorg je ervoor dat de winkel er verzorgd uitziet.

Als werkplaatsmedewerker optiek houd je je vooral bezig met de technische kant van het optiekvak. Je werkt dan ook in de werkplaats van het optiekbedrijf. Je verwerkt de levering voor de klant en vergelijkt of de specificaties van de geleverde glazen met de klantbestelling overeenkomen. Je stelt de slijpapparatuur in en slijpt de brillenglazen op maat. Je controleert of het bewerkingsproces goed verlopen is en voegt brillenglazen en montuur samen tot een bril. Indien nodig breng je nadere voorzieningen aan. Daarnaast maak je voorhangers passend, modificeer je clipovers en verricht je allerlei reparaties aan brillen en zonnebrillen.

Als allround medewerker optiek werk je zowel in de winkel, als in de werkplaats. Je bent zowel bekwaam in de verkoopwerkzaamheden, als in de werkplaatswerkzaamheden. Naast het begeleiden van mensen bij het vinden van een passende bril,  slijp je dus brillenglazen, monteer je ze in monturen en verricht je reparaties. Verder informeer je klanten over optische aspecten en de verschillende mogelijkheden die er zijn om oogafwijkingen te corrigeren. Ook doe je voorstellen tot assortimentsaanpassing.

Als opticien ben je dé specialist op het gebied van oogmetingen en zorgt ervoor dat de klant een bril krijgt waarmee hij zowel veraf als dichtbij goed kan zien. Naast alle hiervoor genoemde werkzaamheden, voer je oogmetingen uit. Je vraagt hiervoor eerst naar de klachten over het zien en verzamelt vervolgens informatie over de afwijking van het oog. Hierbij maak je gebruik van bijvoorbeeld automatische objectieve oogmeting, subjectieve refractie, binoculaire refractie en nabijrefractie. Je verzamelt de gegevens uit de uitgevoerde metingen, voert de benodigde berekeningen uit voor de correctiewaarden en noteert de gegevens in een brilvoorschrift.

Als opticien manager voer je daarnaast ook de totale leiding over het optiekbedrijf. Je voert personeelsbeleid en bewaakt en controleert de financiële situatie. Je houdt ontwikkelingen binnen de branche in de gaten en vertaalt deze zo nodig naar beleid voor het bedrijf.

Daarnaast kunnen er in een optiekbedrijf ook mensen werken die contactlenzen aanmeten en uitgebreidere oogonderzoeken doen (contactlensmedewerkers, contactlensspecialisten en optometristen). Voor deze beroepen moet je na het mbo verder leren.